أبو ريحان البيروني ( مترجم : باقر مظفرزاده )

996

الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى )

1095 . هليون 1 اين نام رومى است . بشر هليوس مىگويد ؛ اين به سريانى اذوس 2 و به فارسى مارچوبه 3 است . جالينوس : اسبارغاس 4 « هليون دشتى » است . رازى : [ اين ] تخم‌هاى سياه است كه روى آنها نقطه‌هاى زرد وجود دارد ، آنها صاف و بسيار سخت‌اند . عيسى : [ اين ] « خشب الحيه » 5 است . ( 1 ) . Asparagus officinalis L . ؛ سراپيون ، 227 ؛ ابو منصور ، 569 ؛ ابن سينا ، 199 ؛ ميمون ، 111 ؛ عيسى ، 244 . ديگر نشانه‌گذارىها : هليون و هليون ، مخفف يونانى ، غافقى ، 262 . ( 2 ) . اذوس ( ؟ ) . ( 3 ) . مارچوبه ، قس . II , Vullers ، 1115 . ( 4 ) . اسبارغاس - يونانى ، ديوسكوريد ، II ، 125 . ( 5 ) . خشب الحيّة - ترجمهء مستقيم « مارچوبه » فارسى . 1096 . هلوسينى 1 اين « حلبلوب » و به عقيده من « حلبلاب » 2 است . ( 1 ) . اين ظاهرا همان هلكسينى ( ) نامبرده به وسيله بر بهلول ( 63216 ) و مترادف لبلاب عربى - Convolvulus arvensis L . است . قس . همين‌جا ، شمارهء 939 ، يادداشت 2 ؛ Low , pf . ، 142 . ( 2 ) . حلبلاب - نوعى فرفيون ، نك . شمارهء 346 . اما در اينجا احتمالا نوشتار نادرست « حبلبلا » سريانى يا « لبلاب » عربى است . 1097 . هليلج 1 - هليله اين به رومى هليلقون 2 و به سريانى هليلقى 3 است . مىگويند كه اين به هندى هرلا 4 [ ناميده مىشود ] ، آن را به هندى هرين 5 نيز مىنامند . ارجانى : [ هليله ] ممكن است زرد و سياه هندى و كابلى باشد . او [ سپس ] مىگويد كه [ هليله ] چهار نوع است : [ 1 ] زرد ، و آن هنوز نپخته و نارس است ؛ [ 2 ] سياه - هندى و آن رسيده فربه است . ابو جريج [ مىگويد ] كه بسيارى از داروگران [ هليله ] زرد سياه شده را به‌جاى سياه مىفروشند ؛ لكن اين همان نيست زيرا سياهى هليله برحسب رسيدن آن روى درخت پديد مىآيد ، نيز گوشتالويى و فربهى آن است ؛ [ 3 ] كابلى ، كه درشت و فربه